เทคโนโลยีพื้นบ้าน

IMG_4642

ร่องรอยของบาดแผลตามนิ้วมือบอกให้รู้ว่าการจักสานไม่ใช่เรื่องง่าย ปราชญ์ผู้มีความสามารถในการจักสาน “นายไร่ ใจวัง”

IMG_2151

งานบุญต่างๆ ไม่ว่างานแต่งงาน งานทำบุญบ้าน งานขึ้นบ้านใหม่ ล้วนเป็นงานที่ต้องมีการตกแต่งสถานที่ให้สวยงาม

IMG_1389-2

ข้อง เป็นเครื่องมือจักสานที่มีความสำคัญในการดำรงชีวิตของคนในชุมชน ข้องมีรูปทรงคล้ายหม้อดิน มีงาแซงเป็นฝาปิด

IMG_1540

ผ้าทอที่นำมาทำเครื่องนุ่งห่ม สงสัยไหมว่า ผ้าฝ้ายที่นำมาทอเสื้อผ้าเหล่านั้นมีสีสันสวยงามที่หลากหลาย สีเหล่านั้นอาจเป็นสีสังเคราะห์ หรือสีย้อมจากธรรมชาติ

IMG_0642

ภูมิปัญญาท้องถิ่น เป็นแหล่งขุมทรัพย์ของชุมชนที่ได้จากการสะสม ตั้งแต่บรรพบุรุษและถูกถ่ายทอดจากรุ่นสู่รุ่น หากไม่มีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษร ยิ่งนานวันอาจสูญหายไปจากชุมชน

DSCN0042-2

ภาชนะที่ใช้ใส่ข้าวเหนียวสุก รูปทรงกระบอกกลมแยกเป็นสองส่วน คือตัวกระติบและฝาปิด สานด้วยไม้ไผ่ หลายคนรู้จักดี สามารถเก็บความร้อนได้ดี ไม่ทำให้ข้าวเหนียวแฉะหรือแข็ง บางคนเรียกก่องข้าว หรืออีกชื่ว่า กระติบข้าว หรือ กระติ๊บข้าว

Phator

ผ้าเป็นสิ่งที่นำมาผลิตเครื่องนุ่งห่มของมนุษย์ เป็นปัจจัย4 ที่เราต้องใช้ในชีวิตประจำวัน “การทอผ้า” เป็นศิลปะอย่างหนึ่งที่สามารถสร้างผืนผ้า ลวดลายธรรมชาติได้อย่างหลากหลาย

DSCN4389-2

การดำเนินชีวิตของชาวบ้านมักจะพึ่งพาทรัพยากรที่สามารถหาได้ง่ายภายในชุมชน และประยุกต์ใช้ให้เหมาะสมกับบริบทแวดล้อมจนเกิดเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นของชุมชนนั้นๆ

IMG_6313

อุปกรณ์ที่ใช้ในการทำครัวนั้นมีหลากหลายประเภท แล้วแต่ว่าจะใช้ประกอบอาหารประเภทไหนไม่ว่าจะเป็นอุ่น หุง ต้ม นึ่ง ล้วนมีอุปกรณ์ที่ใช้แตกต่างกันไป เกือบทุกครัวเรือนในชุมชนใกล้ป่าลำน้ำน่านฝั่งขวาจะต้องมีสิ่งนี้ “หวดนึ่งข้าว”

lumpan

เสื่อลำแพนหรือเสื่อกะลา เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่มีมาแต่โบราณ ในอดีคเสื่อลำแพนเป็นที่นิยมทำฝาบ้าน และเมื่อถึงฤดูเกี่ยวข้าวชาวนามักใช้เสื่อลำแพนรองพื้นบริเวณที่ฟาดข้าว