ประเพณีพิธีกรรม

DSCN6386

การนับถือสิ่งเหนือธรรมชาติอยู่คู่กับสังคมไทยมาช้านาน เวลาใครเกิดอุบัติเหตุ หรือเจ็บไข้ได้ป่วยจะเชื่อกันว่าคนๆนั้น กำลังมีเคราะห์ จึงต้องมีการขับไล่สิ่งที่ไม่ดีออกจากตัว

4_09_201312

วันที่ 24-26 มกราคม 2556 ที่ผ่านมา มีการจัดงานประเพณี ตากธรรม ตานข้าวใหม่ หิงไฟพระเจ้า ที่วัดสูงเม่น อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่ ซึ่งปีนี้จัดเป็นขึ้นเป็นปีที่ 7

20_11_20121

ชาวนาสกลนคร ยังคงอนุรักษ์ประเพณี ”ลงแขกนาวาน” หวังลดค่าใช้จ่ายฤดูเก็บเกี่ยว เผยหากใช้เครื่องเสียเงินมากกว่าหลายเท่า

Picture13

ภูมิปัญญาการลงแขกดำนาและการเลี้ยงเทวดา ชาวปกาเกอะญอจะมีความเชื่อคือการนับถือเทวดา ถือเจ้าที่ ถือผีต่างๆ เช่นผีป่า ผีน้ำ ผีทาง เป็นต้นเมื่อถึงฤดูการทำนา ชาวปกาเกอะญอจะมีการลงแขกทำนา คือการเอาแรงไปช่วยดำนา โดยที่เจ้าของจะเลี้ยงน้ำชาและข้าวกลางวันสำหรับคนที่มาช่วยดำนา ปฏิบัติอย่างนี้ทุกวันจนกว่าจะดำนาเสร็จ

หนังบักตื้อ,หนังปราโมทย์ เป็นศิลปะการแสดง ผสมระหว่างหนังตะลุงกับหมอลำปรากฏอยู่ที่บ้านผึ้งนานกว่า 40 ปี ลุงสิงจำเริญ หัวหน้าวงหนังบักตื้อบ้านผึ้ง เล่าว่าลุงแกะหนังเอง ร้องเอง วรรณกรรมที่นำมาแสดงคือ รามเกียรติ์และวรรณกรรมพื้นบ้าน สอดแทรกเรื่องราวคนรักษ์ป่า

DSC09174_resize

สะไนภูมิปัญญาเครื่องดนตรีศักสิทธิ์ สะไนเป็นเครื่องดนตรีของชนเผาเยอ ซึ่งเป็นชนเผ่าหนึ่งของจังหวัดศรีสะเกษ นิยมทำจากเขาควาย ส่วนลิ้นทำจากไม้ไผ่ใหญ่ วัฒนธรรมการเป่าเขาสัตว์หรือสะไนโดยทั่วไปเป่าเพื่อเป็นสัญญาณสำหรับการคล้องช้าง ต่างจากอำเภอราษีไศล จังหวัดศรีสะเกษ จะใช้เป็นเครื่องดนตรีในพิธีกรรม บวงสรวงสิ่งศักดิ์สิทธิ์หรือพิธีกรรมบวงสรวงเจ้าพ่อดงภูดิน ที่ป่าชุมชนดงภู ซึ่งการเป่าสะไนถือเป็นการสื่อสารระหว่างมนุษย์กับเจ้าพ่อ(ญาพ่อ)หรือวิญญาณศักดิ์สิทธิ์ที่ปกป้องรักษาป่าถือเป็นกุศโลบายอย่างหนึ่งในการรักษาป่า ทำให้มีป่าชุมชนดงภูสมบูรณ์ดั่งเช่นปัจจุบัน

Picture15

พิธีเลี้ยงปู่ตา เป็นพิธีการที่คนในชุมชนทำการสักการะผีประจำหมู่บ้าน ผีปู่หรือเจ้าปู่ คือบรรพบุรุษของคนในชุมชน ซึ่งทำหน้าที่คอยคุ้มครองลูกหลานรวมไปถึงสัตว์เลี้ยง วัว ควาย และสัตว์เลี้ยงอื่นๆให้อยู่เย็นเป็นสุข โดยในบริเวณศาลปู่ตานั้นจะเป็นพื้นที่ที่ชาวบ้านจะเข้าไปตัดไม้หรือเข้าไปเก็บของป่าออกมาจากบริเวณนั้นไม่ได้ เสมือนเป็นแหล่งที่รวบรวมพันธุ์พืชหรือสิ่งมีชีวิตให้คงอยู่ไว้ โดยพิธีเลี้ยงผีปู่จะจัดขึ้นในวันขึ้น 8 ค่ำ เดือน 8 ของทุกปี ซึ่งเป็นที่ทุกคนในหมู่บ้านมารวมตัวกันจัดพิธีเลี้ยงปู่จึงนับได้ว่าเป็นความเชื่อซึ่งกลายเป็นส่วนหนึ่งของชุมชน เป็นศูนย์รวมความศรัทธาและเป็นขวัญกำลังใจให้กับชุมชนนับตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน

DSC06619_resize

พิธีกรรมการเซ่นไหว้เจ้าพ่อดงภูดินและศาลเจ้าพ่อเกษซึ่งทั้ง 2 ศาลเป็นที่เคารพนับถือในชุมชนนี้มาก ในแต่ละปีจะมีการเลี้ยงศาลเจ้าพ่อ 2 ครั้ง คือ ครั้งที่หนึ่งในวันขึ้น 1 ค่ำ เดือนห้าตรงกับวันพุธ หรือวันถัด (ก่อนวันสงกรานต์) ครั้งที่สองในวันพุธแรม 1 ค่ำเดือน 11 หรือวันถัดจากวันออกพรรษา เสร็จพิธีภายในนั้นจะมีการปล่อยเรือบวงสรวงหรือพิธีแข่งเรือยาวซึ่งชาวบ้านเล่าว่า หากไม่มีพิธีบวงสรวงในช่วงนี้ก่อนจะนำเรือสรวงไปแข่งที่ไหนไม่ได้มิเช่นนั้นจะเกิดอาเพศตามมา